Τετάρτη, 29 Μαρτίου 2017

Άρτος Ζωής: Σεμινάρια Άνοιξης 2017



Τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2017 θα πραγματοποιηθούν στα γραφεία του Άρτου Ζωής, όπως πάντα, τα εξής σεμινάρια:


Απρίλιος 2017

Οικουμενισμός και διαθρησκειακός διάλογος

Εισηγητής: Michel Fédou, s.j., καθηγητής δογματικής θεολογίας και πατρολογίας στο Centre Sèvres - Facultés jésuites de Paris 

Προσοχή: οι διαλέξεις θα γίνουν στη γαλλική γλώσσα

24/4/2017, 6 μμ: Le dialogue entre chrétiens : évolutions récentes et chantiers pour l'avenir

28/4/2017, 6 μμ: Le dialogue interreligieux : difficultés et enjeux


Η συμμετοχή είναι δωρεάν αλλά απαιτείται η υποβολή αίτησης συμμετοχής έως τις 10 Απριλίου 2017 (συμπληρώστε την αίτηση που θα βρείτε σε αυτή τη διεύθυνση και στείλτε τη στο email του Άρτου Ζωής: artos@otenet.gr


Μάιος 2017

Πολιτική και Θεολογία: Η λατινοαμερικανική θεολογία της απελευθέρωσης 

Εισηγητής: Άγγελος Γουνόπουλος, υποψήφιος διδάκτωρ πολιτικών επιστημών στο ΑΠΘ

5/5/2017, 6 μμ: Οι ιστορικές ρίζες της θεολογίας της απελευθέρωσης: Από την κατάκτηση και την αποικιοκρατία ώς τους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες

12/5/2017, 6 μμ: Από τη Β΄ Βατικανή Σύνοδο στις «εκκλησιαστικές κοινότητες βάσης» και τη Σύνοδο του Μεντεγίν

26/5/2017, 6 μμ: Η ιστορική εμπειρία της Εκκλησίας του φτωχού λαού. Στοιχεία ταυτότητας

2/6/2017, 6 μμ : Κριτικές θέσεις προς τη θεολογία της απελευθέρωσης. Η κριτική της κριτικής

(για την υποβολή αιτήσεων συμμετοχής θα υπάρξει νεότερη ενημέρωση)

«Κατακαημένε Σκόπελε...» Παρουσίαση της έκδοσης απο τον Τομέα Ψαλτικής και Μουσικολογίας της Ακαδημίας Θεολογικων Σπουδών Βόλου



ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Το Λύκειον των Ελληνίδων Βόλου και η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου (Τομέας Ψαλτικής τέχνης και Μουσικολογίας) οργανώνουν ανοικτή εκδήλωση παρουσίασης της έκδοσης με τίτλο «Κατακαημένε Σκόπελε...», την Κυριακή 2 Απριλίου 2017, ώρα 11:30 το πρωί, στο Δημοτικό Ωδείο Βόλου (Μεταμορφώσεως 1).
Η είσοδος είναι ελέυθερη για το κοινό.

Η έκδοση περιλαμβάνει τις επιτόπιες ηχογραφήσεις που πραγματοποίησε ο Μάρκος Φ. Δραγούμης στην Σκόπελο, το 1967, για λογαριασμό του Μουσικού Λαογραφικού Αρχείου Μέλπως Μερλιέ. Πραγματοποιήθηκε από την Εκδοτική Δημητριάδος και αποτελείται από ένα δίσκο ακτίνας και ένα βιβλίο 96 σελίδων με εισαγωγικά σημειώματα του Μάρκου Δραγούμη, του Κωστή Δρυγιανάκη και του Χρήστου Γ. Καλαντζή και αρκετό φωτογραφικό υλικό, τόσο από την εποχή των ηχογραφήσεων όσο και νεώτερο. Καταγράφεται εδώ η τέχνη παραδοσιακών μουσικών της Σκοπέλου, όπως ο Μιχάλης Αναγνώστου, ο Κώστας Λιθαδιώτης, ο Βασίλης Πατσής και κυρίως ο Τριαντάφυλλος Μπουνταλάς, όπως επίσης και η τέχνη λαϊκών τραγουδιστών ερασιτεχνών, με την κυριολεκτική σημασία της λέξης, όπως η Διαμαντούλα και ο Μιχάλης Κεχριώτης, η Ευλαλία Παχή, ο Νίκος Αντωνόπουλος, ο Νίκος Κορέντης, η Μοσχάνθη Σιναΐτη, ο Σπύρος Στιβαχτής κ.α. Εκτός από τους λίγους οργανικούς σκοπούς, ο δίσκος περιλαμβάνει τραγούδια του χορού και του γάμου, νανουρίσματα, κάλαντα, αποκριάτικα κ.ά., που αποδίδονται χωρίς οργανική συνοδεία, καθρεφτίζοντας τόσο τις τοπικές ιδιαιτερότητες της Σκοπέλου όσο και το δίκτυο των αλληλεπιδράσεων του νησιού με τα μεγάλα αστικά κέντρα. Η καταγραφή, χωρίς καμιά διάθεση εξωραϊσμού, αναδεικνύει επίσης τη στενή σχέση (αλλά όχι ταύτιση) που υπάρχει ανάμεσα στην ψαλτική τέχνη της Ορθόδοξης Εκκλησίας και στο τοπικό λαϊκό τραγούδι, δυο τέχνες που αλληλοσυμπληρώνονται και φωτίζουν η μια την άλλη. Το υλικό που παραδίδεται ετεροχρονισμένα, πολύτιμο αυτό καθαυτό, φέρνει στην επιφάνεια επίσης μια σειρά προβληματισμών σχετικά με το ρόλο της λαογραφίας, των νέων τεχνολογιών, των μέσων μαζικής ενημέρωσης κλπ, απαλλαγμένο ουσιαστικά από το συγκινησιακό φορτίο της πρωτογενούς προφορικής παράδοσης.

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης, εκτός από τους σύντομους χαιρετισμούς των διοργανωτών περιλαμβάνει ομιλία του Χάρη Σαρρή, εθνομουσικολόγου, καθηγητή του Τμήματος Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής του Τ.Ε.Ι. Ηπείρου και σύντομες παρεμβάσεις από τους Μάρκο Φ. Δραγούμη, Κωστή Δρυγιανάκη και Χρήστο Γ. Καλαντζή (επιμελητές της έκδοσης). Συμμετέχουν επίσης απόγονοι των ανθολογούμενων λαϊκών τραγουδιστών της Σκοπέλου. Η παρουσίαση του βιβλίου θα κλείσει με χαιρετισμό του Μητροπολίτη Δημητριάδος και Αλμυρού κ.κ. Ιγνατίου. Η εκδήλωση διανθίζεται με μουσικοχορευτικό δρώμενο από μέλη της χορευτικής ομάδας του Λυκείου των Ελληνίδων Βόλου.

Υπενθυμίζεται ότι και με αυτή την έκδοση, η Εκδοτική Δημητριάδος συνεχίζει, με διακριτικά αλλά σταθερά βήματα, την παρέμβασή της για την αναβάθμιση της πνευματικής ζωής της ευρύτερης περιοχής της. Τόσο με τα θεολογικού περιεχομένου βιβλία της όσο και με τις προσεγγίσεις της στον τοπικό πολιτισμό, αλλά και με τις μουσικολογικές εκδόσεις όπως η προκείμενη, επιχειρεί να προκαλέσει τον διάλογο με ένα κοινό που βρίσκεται πέρα από τα στενά γεωγραφικά ή και θρησκευτικά όρια.

Ο Μάρκος Φ. Δραγούμης, στον οποίον οφείλεται η συλλογή και ο βασικός σχολιασμός του υλικού, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1934. Σπούδασε πιάνο και θεωρητικά της μουσικής στην Αθήνα και συνέχισε με σύνθεση και μουσικολογία στην Οξφόρδη, με καθηγητή τον Egon Wellesz. Συνεργάτης της Μέλπως Μερλιέ από το 1962 (μετά από ένα διάστημα μαθητείας στον Σίμωνα Καρά), διευθύνει το Μουσικό Λαογραφικό Αρχείο από το 1970. Έχει στο ενεργητικό του πολλές δημοσιεύσεις σχετικά με την παραδοσιακή μουσική της Ελλάδας (Από το Βυζάντιο στο Ρεμπέτικο, Η παραδοσιακή μας μουσική τ. 1 και 2, Αιγίνης Μουσική Περιήγησις κλπ) όπως επίσης και συνθετικό αλλά και ποιητικό έργο.

Κυριακή, 26 Μαρτίου 2017

Prof. Dr. Thomas Schlag: «Το Μάθημα των Θρησκευτικών στο Εκπαιδευτικό Σύστημα της Ελβετίας»


Πηγή: http://blogs.auth.gr/athastog/files/2017/03/Eisigisi_Prof_Dr_Thomas_Schlag.pdf

ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ: «Το Μάθημα των Θρησκευτικών στην Ελβετία: Μία πρόταση για συζήτηση στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα»


Το Τμήμα Θεολογίας ΑΠΘ και το Εργαστήριο Παιδαγωγικής του ιδίου Τμήματος διοργανώνουν την Πέμπτη 30 Μαρτίου 2017 στο Β” Αμφιθέατρο της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ και με ώρα έναρξης 17:30′, Διεθνή Επιστημονική Ημερίδα με θέμα: “Το Μάθημα των Θρησκευτικών στην Ελβετία: Μία πρόταση για συζήτηση στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα”. Προσκεκλημένος ομιλητής θα είναι ο Prof. Dr. Thomas Schlag, Καθηγητής Πρακτικής Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης.



Πηγή: http://blogs.auth.gr/athastog/files/2017/03/Prosklisi_Imeridas_30.03.2017.png

Παρασκευή, 24 Μαρτίου 2017

ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ: Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών και η Πορεία Υγείας για την ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ
Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών και η Πορεία Υγείας για την ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ


Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών, σε συνεργασία με το Κέντρο Σωματικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης ΠΟΡΕΙΑ ΥΓΕΙΑΣ και με τον Σύνδεσμο νέων της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος διοργανώνουν για πέμπτη συνεχή χρονιά σειρά ομιλιών, υπό τον τίτλο «Διάλογοι Θεολογίας Ψυχολογίας». Με αυτή την προσπάθεια η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών επιχειρεί να απευθυνθεί στον καθημερινό άνθρωπο και στην οικογένεια του σήμερα, και να απαντήσει στα ερωτήματά τους με την συνδρομή της ψυχολογίας.
Η δεύτερη συνάντηση με θέμα «Διαζύγιο και οι οικογένειες μετά» θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 27 Μαρτίου 2017, και ώρα 18.30 στην αίθουσα Forum(Δεληγιώργη 9, κοντά στο ξενοδοχείο Park). Προσκεκλημένοι ομιλητές θα είναι ο π. Αντώνιος Καλλιγέρης, Θεολόγος, Διευθυντής του Γραφείου Νεότητος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και η κ. Χάρις Κατάκη, διδάκτωρ Ψυχολογίας, διαπρεπής ψυχοθεραπεύτρια, Πρόεδρος του Εργαστήριου Διερεύνησης Ανθρώπινων Σχέσεων.
O πρωτοπρεσβύτερος. Αντώνιος. Α. Καλλιγέρης γεννήθηκε το 1964 στην Αθήνα. Σπούδασε Θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, είναι κάτοχος του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης στην Ποιμαντική από τον τομέα Ηθικής και Κοινωνιολογίας του Τμήματος Θεολογίας, της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (2001), ενώ παρακολούθησε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών, στην Οικογενειακή πολιτική στο Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής και Ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου (1995-1997). Η Ποιμαντική των Νέων, του Γάμου και της Οικογένειας, ο σχεδιασμός προγραμμάτων για νέους και οικογένειες καθώς και η Εκπαίδευση Ενηλίκων στην Ποιμαντική των νέων του Γάμου και της Οικογένειας είναι εκείνα που αποτελούν τον ορίζοντα της επιστημονικής αναζήτησής του.
Είναι εφημέριος του Ι.Ν. Αγίας Φιλοθέης Φιλοθέης (1992-). Από το 1999 έως το 2013 διετέλεσε Διευθυντής του Γραφείου Νεότητος της Ι.Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Είναι Εκπαιδευτικός στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση αποσπασμένος στη Διεύθυνση Ποιμαντικής Γάμου και Οικογένειας, όπου υπηρετεί ως Διευθυντής, ενώ είναι μέλος της Συνοδικής Επιτροπής Χριστιανικής Αγωγής της Νεότητος, της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Γάμου, Οικογένειας και προστασίας του παιδιού και συνεργάτης του Ιδρύματος Ποιμαντικής Επιμόρφωσης. Άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε θεολογικά περιοδικά. Έχει συγγράψει τα βιβλία Γάμος: Από το Μυστήριο στο θεσμό και Γονείς και παιδιά κάπου θα συναντηθούμε ενώ συμμετέχει ως συγγραφέας σε συλλογικούς τόμους όπως Φύλο και Θρησκεία, Οικογένεια σε κρίση, Ονειρεύομαι μια οικογένεια και ένα σχολείο, Γάμος και Οικογένεια κλπ, Ζει στην Ελευσίνα με τη σύζυγό του Αικατερίνη Κωστοπούλου και είναι πατέρας 6 παιδιών.
Η Χάρις Κατάκη έχει αναγνωριστεί για το πολύπλευρο έργο της (την θεραπευτική της ιδιότητα, την θεωρητική και ερευνητική της δουλειά, την συγγραφή, τον εκπαιδευτικό της ρόλο (έχει εκπαιδεύσει ένα μεγάλο ποσοστό των συστημικών θεραπευτών στην Ελλάδα) μαζί με καταξιωμένους συνεργάτες της. Το 1983 ίδρυσε το Εργαστήριο Διερεύνησης Ανθρώπινων Σχέσεων.Το συγγραφικό και εκδοτικό της έργο είναι εκτενές και αναγνωρισμένο. Οι δημοσιεύσεις της σε έγκυρα επιστημονικά περιοδικά και βιβλία και οι ομιλίες της σε ελληνικά και ξένα πανεπιστήμια και κέντρα είναι πολλές.
Η Χάρις Κατάκη έχει παίξει και συνεχίζει να παίζει σημαντικό ρόλο σε πολλές ελληνικές και ξένες επιστημονικές εταιρείες στις οποίες έχει αναλάβει καίριες θέσεις και τιμητικές διακρίσεις: ομιλίες στην ολομέλεια πολλών διεθνών συνεδρίων, μέλος διοικητικών συμβουλίων ελληνικών και διεθνών επιστημονικών εταιριών. Επίσης διετέλεσε πρώτη πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Συστημικής Θεραπείας, πρόεδρος του διεθνούς συνεδρίου στην Αθήνα υπό την αιγίδα της IFTA (International Family Therapy Association) και δυο φορές υποψήφια πρόεδρος αυτής. Υπήρξε μέλος του διοικητικού συμβούλιου των δυο μεγαλύτερων ελληνικών οργανισμών για την καταπολέμηση των ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ και ΚΕΘΕΑ) και έχει σχεδιάσει και υλοποιήσει ως πρόεδρος τουΕργαστηρίου Διερεύνησης Ανθρώπινων Σχέσεων τριετές πρόγραμμα πρόληψης.
Στην επιτυχημένη σειρά Ανθρώπινα Συστήματα την οποία ίδρυσε πριν 30 χρόνια και διευθύνει έκτοτε, συμπεριλαμβάνονται πάνω από τριάντα βιβλία, με συγγραφείς κορυφαίους επιστήμονες της εποχής μας (τον νομπελίστα Ilia Prigogine, τους Κenneth Gergen, Gerome Bruner και τα γνωστότερα ονόματα της διεθνούς βιβλιογραφίας στην συστημική σκέψη και τις εφαρμογές της στην οικογενειακή θεραπεία. Στην σειρά συμπεριλαμβάνονται και 7 δικά της βιβλία τα οποία έχουν κάνει πολλές εκδόσεις. Το πρώτο της βιβλίο: Οι τρεις ταυτότητες της ελληνικής οικογένειας, θεωρείται πλέον κλασικό και διδάσκεται σε πανεπιστημιακές σχολές. Οι εκδοτικοί οίκοι την έχουν τιμήσει με αφιερώματα και πολλές παρουσιάσεις των βιβλίων της.

Η είσοδος στην εκδήλωση είναι ελεύθερη για το κοινό.

Επιμορφωτικά προγράμματα 1ου και 2ου ΠΕΚ Θεσσαλονίκης

Πέμπτη, 23 Μαρτίου 2017

Μετεωρίτικη Ψηφιακή βιβλιοθήκη

Νέα ψηφιακή βιβλιοθήκη για τη μοναστική πολιτεία των Μετεώρων στο διαδίκτυο meteoralibrary.blogspot.gr 

Φιλομετεωρίτες αναγνώστες και μελετητές μπορούν πλέον να έχουν πρόσβαση στο μεγαλύτερο μέρος της Βιβλιογραφίας των Μετεώρων που είναι ελεύθερα διαθέσιμη. Η νέα αυτή βιβλιοθήκη ψηφιοποιεί και αναρτά στο διαδίκτυο έργα που έχουν ως θέμα τα Μετέωρα και την περιοχή τους. Με τη δημιουργία της δίνεται σημαντική ώθηση στον τομέα της μελέτης του ξεχωριστού τούτου χώρου, τόσο ως εξέχοντος μοναστικού κέντρου, παράλληλου προς το Άγιον Όρος, όσο και ως μοναδικού γεωλογικού και φυσικού τοπίου.

Πέραν από την ψηφιοποίηση και προβολή αγνώστων και δυσεύρετων μελετών, ο ιστοχώρος της Βιβλιοθήκης προσφέρει τη δυνατότητα στον μελετητή να έχει συνολική εποπτεία περί της Μετεωρίτικης Βιβλιογραφίας.

ΚΑΙΡΟΣ: Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΚΑΙ Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ: ΜΙΑ ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ


Δευτέρα, 20 Μαρτίου 2017

Αρχειοθέτηση και ψηφιοποίηση του ιστορικού αρχείου της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης

Ο Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίας Τριάδος Χάλκης Σεβ. Μητροπολίτης Προύσης κ. Ελπιδοφόρος, μιλάει σε δεξίωση στην Αίθουσα Τελετών της Ιεράς Θεολογικής της Χάλκης ενώπιον της Α. Θ. Παναγιότητος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, παρουσιάζοντας το έργο που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια με τη ψηφιοποίηση του αρχείου της βιβλιοθήκη της ιστορικής σχολής. Η εκδήλωση έλαβε χώρα με αφορμή τη μνήμη του Αγίου Φωτίου, Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, του Ομολογητού, ανιδρυτού της Ιεράς Μονής Αγίας Τριάδος Χάλκης,

(Κάντε κλικ στη φωτογραφία)


ΚΑΙΡΟΣ: Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΚΑΙ Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ: ΜΙΑ ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ


Χολαργός 19-3-2017

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος « ΚΑΙΡΟΣ-για την αναβάθμιση της θρησκευτικής εκπαίδευσης» διοργανώνει τη Δευτέρα 3 Απριλίου 2017 και ώρα 6.00μ.μ. στην αίθουσα εκδηλώσεων της Στοάς του Βιβλίου, εκδήλωση με κεντρικό θέμα «Ο διάλογος και η κριτική για το νέο πρόγραμμα στα Θρησκευτικά: μια οφειλόμενη απάντηση» στην οποία θα συμμετάσχουν με εισηγήσεις τους οι Δημήτριος Μόσχος (Επίκουρος καθηγητής Θεολογικής σχολής ΕΚΠΑ) και Πρόεδρος του Δ.Σ, Μάριος Κουκουνάρας-Λιάγκης (Λέκτορας Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ), Παναγιώτης Νικολόπουλος(Λέκτορας Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ), Αθανάσιος Παπαθανασίου (Δρ Θεολογίας), Άγγελος Βαλλιανάτος(Δρ Θεολογίας-Σχολικός Σύμβουλος) και Γεώργιος Στριλιγκάς(Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων Κρήτης).Μετά τις εισηγήσεις θα ακολουθήσει συζήτηση. Η εκδήλωση απευθύνεται σε κάθε ενδιαφερόμενο για το θέμα αυτό που απασχολεί την θεολογική εκπαιδευτική κοινότητα – και όχι μόνο- τη τελευταία πενταετία.

Το Δ.Σ

Σύναξη (Τεύχος 141 – Στους δρόμους τοῦ Λόγου: Λογοτεχνία καὶ θεολογία)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ...3

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Β. ΖΟΡΜΠΑΣ
Ὁ φόβος στὴν ἐποχή μας καὶ ἡ Ποίηση ὡς δύναμη ἀντίστασης ...4

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ
Στὰ στέφανα τῆς κόρης του ...10

ΣΕΒΑΣΤΙΑΝΟΣ ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ
Τὸ πνευματικὸ καταφύγιο τῆς ποίησης σὲ ἐποχὲς κρίσης ...19

ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ
Τὸ μέσα (ποίημα) ...30

ΚΙΡΚΗ ΚΕΦΑΛΕΑ
Ἡ θρησκευτικότητα ἑνὸς ἀγνωστικιστῆ ...31

ΜΑΡΙΑ ΧΑΤΖΗΑΠΟΣΤΟΛΟΥ
Ὅταν ὁ Νίκος Καζαντζάκης «συνάντησε» τὸν Ἀλέξανδρο Παπαδιαμάντη ...46

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΚΙΤΣΗ
Ποιητὲς ἐν καμίνῳ. Ἰχνογραφία στὴν ποίηση τοῦ Τάσου Λειβαδίτη ...53

ΦΩΤΕΙΝΗ ΠΑΠΑΡΗΓΑ - ΝΙΚΟΣ Ι. ΧΟΥΡΔΑΚΗΣ
Ἡ μεταφορὰ τοῦ ἱεροῦ ἀπὸ τὸν οὐρανὸ στὴ γῆ ...63

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΒΑΜΒΑΚΑ
Ἡ ἐπίδραση τῆς χριστιανικῆς παράδοσης καὶ ἡ θρησκευτικὴ ἀναζήτηση στὴν ποίηση τῆς Κικῆς Δημουλᾶ ...78

π. ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΓΚΑΝΑΣ
Ἐπιβιώνοντας δίχως ἐξηγήσεις ...85

ΛΑΟΝΙΚΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ
Τὸ χνάρι τοῦ Θεοῦ ...94

Τὸ Βιβλίο ...96

Οἱ συνεργάτες τοῦ 141ου τεύχους ...107

Πηγή: http://synaxi.gr/archive/tefxos_141.php

Κυριακή, 19 Μαρτίου 2017

«Η θρησκευτική εκπαίδευση στην Ευρώπη σήμερα» - Ημερίδα υπό την αιγίδα της Κοσμητείας της Θεολογικής Σχολής Αθηνών


Υπό την αιγίδα της Κοσμητείας της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και με την ευκαιρία της ετήσιας συνεδρίασης των αντιπροσώπων όλων των Ευρωπαϊκών χωρών στο European Forum for Religious Education Teachers (EFTRE) στην Αθήνα, τον Μάρτιο του 2017, διοργανώνεται την Πέμπτη, 30 Μαρτίου 2017, στην Αίθουσα Οπτικοακουστικών της Σχολής Ημερίδα με θέμα «Η θρησκευτική εκπαίδευση στην Ευρώπη σήμερα».

Το Πρόγραμμα της Ημερίδας έχει ως εξής:
Ημερίδα
Πέμπτη 30 Μαρτίου 2017
Τίτλος: Η θρησκευτική εκπαίδευση στην Ευρώπη σήμερα

Κτήριο Θεολογικής Σχολής
Αίθουσα Οπτικοακουστικών (3ος όροφος)
4:30-5:00: Ώρα Προσέλευσης
5:00-7:00: Πρώτη Συνεδρία
Συντονιστής: Εμμανουήλ Περσελής, Καθηγητής ΕΚΠΑ

Η Θρησκευτική Εκπαίδευση στην Ευρώπη και ο ρόλος του EFTRE
Εισηγήτρια: Lesley Prior, Πρόεδρος του EFTRE, Καθηγήτρια University of Roehampton
Το Ορθόδοξο μάθημα στις χώρες της Ευρώπης
Εισηγητής: Risto Aikonen, Καθηγητής University of Eastern Finland

Συζήτηση
7:00-7:30: Διάλειμμα

7:30-9:00 Εργαστήρια
Ο αριθμός των θέσεων είναι περιορισμένος και θα κρατηθεί σειρά προτεραιότητας κατά την προσέλευση
Τα εργαστήρια θα γίνουν στην Αγγλική γλώσσα
Εργαστήριο: Ο ρόλος του εκπαιδευτικού-αστυνομικός, άγγελος ή φιλόσοφος;
Εμψυχώτρια : Olga Schihalejev, Καθηγήτρια Tartu University
Παρουσίαση εργαστηρίου: Values education is not “an added” or “excluded” component of teaching, but it is integral part of it. We will learn four different paradigms of values education (inculcation, values clarification; cognitive-developmental approach; character education) and discuss, what is the role of a teacher in values education? 
Centre for Ethics in Tartu University has developed a game for teacher training. It consists of situations with ethical dilemmas in teachers’ professional situations and different solutions to choose from. Workshop introduces values game as a means to develop teachers awareness of their value laden ethical decisions and means to stimulate teachers and schools to talk about shared values. After playing part of the values game, we want to discuss: 1) which approach of values education this game represents; 2) how far the cultural setting determines our choices or how universal the answers are; 3) how the game could be modified for use in your context?
Αριθμός συμμετεχόντων 20

Εργαστήριο: Η θρησκευτική εκπαίδευση του θεολόγου εκπαιδευτικού
Εμψυχώτρια : Sandra Kullen, Καθηγήτρια Mater Dei Institute of Education (MDI)
Παρουσίαση εργαστηρίου: In this workshop we will reflect on our own religious education - past and present - and ask how we continue to religiously educate ourselves. What would an appropriate religious education for the religious educator look like? Participants will be invited to share their own stories of their religious education and how they claim and sustain such an education for themselves. 
Αριθμός συμμετεχόντων 20

Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: “1517-2017: 500 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ”

Στις 28-30 Μαρτίου 2017 διοργανώνεται Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο “1517-2017: 500 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ” από το Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. με συνδιοργανωτές την Προτεσταντική Θεολογική Σχολή και την Καθολική Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου του Στρασβούργου, όπως επίσης και τη Θεολογική Σχολή του Κιέλου, με την υποστήριξη του Γερμανικού Προξενείου Θεσσαλονίκης και υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου και πάνω από σαράντα εισηγητές, πανεπιστημιακούς δασκάλους και κληρικούς από τις τρεις χριστιανικές παραδόσεις της Ευρώπης. Σκοπός του Συνεδρίου είναι η μελέτη των πεντακοσίων χρόνων της Μεταρρύθμισης του Λουθήρου από το 1517 μέχρι σήμερα. Σε επτά ενότητες-συνεδρίες θα διερευνηθούν τα αίτια της Μεταρρύθμισης, οι πρωταγωνιστές της Μεταρρύθμισης, οι επαφές και ο διάλογος της Ορθόδοξης Εκκλησίας με τη Μεταρρύθμιση, ο διμερής διάλογος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και Λουθηρανισμού των τελευταίων δεκαετιών, ενώ στις δύο τελευταίες συνεδρίες θα εξετασθεί η επίδραση της Μεταρρύθμισης στον Ευρωπαϊκό πολιτισμό και η σημασία της σήμερα μαζί με τις προοπτικές στο μέλλον.

Οι ακαδημαϊκοί των τεσσάρων Θεολογικών Σχολών Γαλλίας, Γερμανίας και Ελλάδος, που ανέλαβαν την πρωτοβουλία, εργάσθηκαν με πνεύμα χριστιανικής αγάπης, ώστε το Συνέδριο να αποτελέσει συμβολή στη γνώση και κατανόηση της Ευρωπαϊκής μας αυτογνωσίας (που είναι το κοινό μας πολιτικό σπίτι) και της χριστιανικής μαρτυρίας στον κόσμο, κατά το παράδειγμα των Εκκλησιαστικών Αρχών εδώ και εκατό περίπου χρόνια, με πρωταγωνιστή του διαχριστιανικού διαλόγου το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Οι συνεδρίες θα διεξαχθούν κατά το πρόγραμμα στο Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων (ΚΕΔΕΑ) του Α.Π.Θ., Αμφιθέατρο Ι (3ης Σεπτεμβρίου, Πανεπιστημιούπολη, Θεσσαλονίκη).

Δείτε εδώ το αναλυτικό πρόγραμμα του συνεδρίου.

Horst Dietrich Preuss, Θεολογία της Παλαιάς Διαθήκης, τομ. Α-Β (μετάφραση Ιωάννης Χ. Μούρτζιος), εκδόσεις Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 2016

Η δίτομη θεολογία της Παλαιάς Διαθήκης του Horst Dietrich Preuß μεταφράστηκε στα ελληνικά από τον καθηγητή της Π.Δ. στη Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ Ιωάννη Μούρτζιο και κυκλοφόρησε με δική του επιμέλεια από τις εκδόσεις Πουρναρά το 2011 και είχε ενταχθεί στην έγκριτη επιστημονική σειρά Βιβλική Βιβλιοθήκη (49). Τις τελευταίες ημέρες του 2016 το βιβλίο επανεκδόθηκε από τις εκδόσεις Κυριακίδη. Στο έργο αυτό πραγματοποιείται μια επισκόπηση των παλαιοδιαθηκικών ομολογιών πίστης και καταδεικνύεται η σημασία που αυτές έχουν για το σύνολο της βιβλικής θεολογίας. Επιπλέον λαμβάνεται υπόψη και το περιβάλλον του Ισραήλ, εκείνο της αρχαίας Εγγύς Ανατολής. Όλη η παλαιοδιαθηκική μαρτυρία σχετικά με το Θεό εξαρτάται άμεσα από την πράξη της εκλογής του λαού του Ισραήλ από τον Γιαχβέ και από τη δέσμευσή του απέναντί του. Ο Γιαχβέ επιλέγει το λαό του και δεσμεύεται σε μια κοινωνία με αυτόν. Στον πρώτο τόμο εξετάζονται οι μαρτυρίες για το γεγονός της εξόδου και του Σινά. Επίσης τίθενται τα ζητήματα του δικαίου και του νόμου του Ισραήλ, του ονόματος, της ιδιαιτερότητας, της δράσης και της επίδρασης του Θεού μέσα στην αποκάλυψη. Στο δεύτερο τόμο εξετάζονται οι συνέπειες και τα επακόλουθα που προέκυψαν για τον Ισραήλ μέσα από αυτές τις εμπειρίες πίστης. Αυτές σχετίζονται με τις αφηγήσεις των Πατριαρχών, της βασιλείας, τη Σιών, τους ιερείς και τους προφήτες. Επίσης εξετάζεται πώς αυτές οι εμπειρίες πίστης αναπτύχθηκαν και επηρέασαν περαιτέρω την ανθρωπολογία, την ηθική, τη λατρεία, κλπ.

Πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία στην Ξάνθη το 3ο Πανελλήνιο Μαθητικό Συνέδριο «Η Θεολογία διαλέγεται με τον σύγχρονο κόσμο».

Ολοκληρώθηκαν και φέτος με επιτυχία οι εργασίες του 3ου Πανελλήνιου Μαθητικού Συνεδρίου «Η Θεολογία διαλέγεται με τον σύγχρονο κόσμο», το οποίο διεξήχθη στο Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Πολιτισμού στην Ξάνθη το διήμερο 18 - 19 Μαρτίου 2017 και διοργανώθηκε από το 1ο Πειραματικό ΓΕΛ Θεσσαλονίκης «Μ. Ανδρόνικος». Το Συνέδριο είχε την αναγνώριση του Υπουργείου Παιδείας και την αιγίδα της ΔΕΠΠΣ, τη στήριξη των καθηγητών του Εργαστηρίου Παιδαγωγικής του Τμήματος Θεολογίας του Α.Π.Θ. και την επιστημονική καθοδήγηση των Σχολικών Συμβούλων της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας κκ. Πολύβιου Στράντζαλη, Ελένης Μιχαλοπούλου και Μαρίας Συργιάννη και υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Ξάνθης και Περιθεωρίου. Στο Συνέδριο απηύθυναν χαιρετισμό ο Μητροπολίτης Ξάνθης και Περιθεωρίου κκ Παντελεήμων, ο Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων κ. Πολύβιος Στράντζαλης, η Σχολική Σύμβουλος  Θεολόγων κ. Ελένη Μιχαλοπούλου και ο Διευθυντής του 1ου Πειραματικού ΓΕΛ Θεσσαλονίκης κ. Στέλιος Φριλίγκος ο οποίος και κήρυξε την έναρξη 3ου Μαθητικού Συνεδρίου. 
Στο διήμερο παρουσιάστηκαν πάνω από 110 εργασίες από διάφορα σχολεία της Ελλάδας. Στο Συνέδριο μετείχαν μαθητές και μαθήτριες εκτός από τα σχολεία της Θεσσαλονίκης και σχολεία της Χίου, της Ξάνθης, της Κοζάνης, της Ξάνθης, της Αλεξάνδρειας, της Κρήτης, των Φερρών, της Ιεράπετρας, του Κιλκίς, της Κομοτηνής, της Πάτρας, της Ναυπάκτου, της Πρέβεζας, της Σκιάθου, της Χίου, της Ρόδου, της Καβάλας, της Αθήνας, της Λευκάδας κ.α.Τη φετινή χρονιά στο Συνέδριο έλαβαν μέρος 800 περίπου μαθητές από 50 σχολεία οι οποίοι διερεύνησαν θεολογικά ζητήματα και θέματα που άπτονται της επιστήμης μέσω της διεπιστημονικότητας, της διαθεματικής, της διερευνητικής και βιωματικής προσέγγισης και αναζήτησαν ήθη και έθιμα συνυφασμένα με την θρησκεία και τον τόπο τους και πήραν θέση απέναντι σε κοινωνικά προβλήματα. Τα θέματα που παρουσίασαν οι μαθητές τα εκπόνησαν είτε μέσα από τις Θεματικές Ενότητες του ΜτΘ, είτε μέσα από τις Ερευνητικές Εργασίες, είτα μέσα από Προγράμματα Πολιτιστικών Θεμάτων.
Πολλά συγχαρητήρια στους διοργανωτές του 3ου Μαθητικού Συνεδρίου, στον Διευθυντή κ. Στυλιανό  Φριλίγκο και τους εκπαιδευτικούς κα Κυριακή Αντικουλάνη και κ. Δημήτρη Σαλονικίδη. Επίσης πολλά συγχαρητήρια σ' όλους τους μαθητές και μαθήτριες που μετείχαν στο Συνέδριο καθώς και όλους τους καθηγητές και τις καθηγήτριες που τους συνόδευαν.











Σάββατο, 18 Μαρτίου 2017

Παράταση της έκθεσης φωτογραφίας «Οικουμένη διαλεγόμενη: Σημεία και πρόσωπα» στο ΙΘΤΠ

Το Κέντρο Οικουμενικών, Ιεραποστολικών και Περιβαλλοντικών Μελετών «Μητροπολίτης Παντελεήμων Παπαγεωργίου» (CEMES) επιθυμεί να ενημερώσει το κοινό της Ξάνθης και ιδιαίτερα τους εκπαιδευτικούς, πως η έκθεση φωτογραφίας του εταίρου του Κέντρου CEMES και εκπροσώπου στη Θράκη, κ. Νίκου Κοσμίδη, «Οικουμένη διαλεγόμενη: Σημεία και πρόσωπα», θα παραταθεί έως και το τέλος Μαρτίου προς διευκόλυνση των σχολείων που επιθυμούν να την επισκεφτούν. Η έκθεση φιλοξενείται από το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης στον Πολιτιστικό Πολυχώρο «Καπναποθήκη Π» (Καπνεργατών 9, Ξάνθη, τηλ. 25410 29282). 

Το υλικό της αναδρομικής έκθεσης (2006-2016) αποτελεί καρπό των συμμετοχών του Νίκου Κοσμίδη σε προγράμματα και αποστολές μεταξύ άλλων του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών, στην Επιτροπή Νεότητας του οποίου υπήρξε μέλος (2008-2013), της Διάσκεψης των Ευρωπαϊκών Εκκλησιών, του Οικουμενικού Συμβουλίου Νέων της Ευρώπης και της Κοινότητας του Taizé. Μέσα από τις φωτογραφίες προβάλλονται δείγματα του πολιτιστικού και πνευματικού πλούτου που σχετίζονται με τη θρησκευτική ετερότητα στον κόσμο, καθώς και το έργο διεθνών οργανισμών και συναντήσεων που υποστηρίζουν τον Διορθόδοξο, Διαχριστιανικό, Διαθρησκειακό και Διαπολιτισμικό διάλογο αλλά και τη διαγενεακή συνεργασία.

Οι μαθητές που επισκέπτονται την έκθεση, πέρα από την ξενάγηση, έχουν την ευκαιρία μέσα από βιωματικό τρόπο (παιχνίδι ρόλων) να εξετάσουν ζητήματα που σχετίζονται με την ετερότητα, τη θρησκευτική και πολιτιστική ποικιλομορφία, τον ρατσισμό και τον φονταμενταλισμό. Επίσης, ενημερώνονται για τις ιστορικές συνθήκες που οδήγησαν στην ανάπτυξη του οικουμενικού διαλόγου κατά τον 20ό αιώνα, καθώς και για τους κοινωνικούς, ανθρωπιστικούς και πνευματικούς λόγους που καθιστούν τη συνέχιση και την ενδυνάμωσή του στις μέρες μας τόσο αναγκαία.

Η δράση τελεί με έγκριση του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, και είναι ανοιχτή σε επισκέψεις μαθητών της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, από Δευτέρα έως και Παρασκευή (10:00-14:00) κατόπιν πρότερης συνεννόησης (κιν. 6996559216), καθώς και στο ευρύ κοινό τις ίδιες ημέρες (18:00-21:00).




Πηγή: https://www.xanthipress.gr/paratasi-tis-ekthesis-fotografias-ikoumeni-dialegomeni-simia-ke-prosopa-sto-ithtp/

1ο Πανελλήνιο Συνέδριο με θέμα: "Διδακτικές προσεγγίσεις στο μάθημα των Θρησκευτικών"


Το Τμήμα Θεολογίας του Α.Π.Θ. και το Εργαστήριο Παιδαγωγικής του Τμήματος Θεολογίας του Α.Π.Θ., σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π/θμιας και Δ/θμιας Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας, προγραμματίζει τη διοργάνωση του 1ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της, στη Θεσσαλονίκη, στις 20 και 21 Μαΐου 2017 με γενικό θέμα:

«Διδακτικές προσεγγίσεις στο μάθημα των Θρησκευτικών»
                                                          Απευθύνεται σε
Εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, σε επιστήμονες των ΑΕΙ, ΑTΕΙ, σε προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και φοιτήτριες, σε ερευνητές και ερευνήτριες, σε εκπροσώπους κυβερνητικών και μη φορέων.
Σκοπός του Συνεδρίου
Η παρουσίαση από εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων και άλλους/ες ερευνητές και ερευνήτριες, μελετών και νέων προσεγγίσεων για το μάθημα των Θρησκευτικών, η κατάδειξη της ευαισθητοποίησης των εκπαιδευτικών σε θέματα εφαρμογής διδακτικών πρακτικών και εναλλακτικών προσεγγίσεων, η ανταλλαγή  εμπειριών και γνώσεων από εκπαιδευτικούς της τάξης, ο γόνιμος προβληματισμός και ο δημιουργικός διάλογος στην εκπαιδευτική κοινότητα.
Θεματικοί άξονες
Το περιεχόμενο των εισηγήσεων θα πρέπει να είναι σχετικό με τους παρακάτω άξονες: 
1.      Καλές εκπαιδευτικές πρακτικές
2.      Θεωρητικές προσεγγίσεις
3.      Διαπολιτισμικές και διαθρησκειακές διδακτικές προσεγγίσεις
4.      Προγράμματα Σπουδών για τα Θρησκευτικά
5.      Τ.Π.Ε. και διδακτική των Θρησκευτικών
6.      Εκπαιδευτικές Πολιτικές για το μάθημα των Θρησκευτικών


Υποβολή περιλήψεων
To συνέδριο θα φιλοξενήσει προφορικές ανακοινώσεις και Posters. Ο κάθε εισηγητής και η κάθε εισηγήτρια μπορεί να στείλει μέχρι δύο (2) εισηγήσεις/Posters.
Όσοι/ες επιθυμούν να συμμετάσχουν στο συνέδριο με την ιδιότητα του εισηγητή/τριας, οφείλουν να αποστείλουν περίληψη της εργασίας τους, το κείμενο της οποίας θα είναι  από 350 έως 450 λέξεις. Απαιτείται βιβλιογραφία στο τέλος της περίληψης, αλλά δεν θα περιλαμβάνεται στην καταμέτρηση των λέξεων. Η εργασία θα κατατεθεί στην ηλεκτρονική διεύθυνση: theologoi@yahoo.com με το όνομα/τα  Συγγραφέα/ων  ενημερώνοντας παράλληλα τηλεφωνικά  τον κ. Νικολαΐδη στο 2310-997075 (Δευτέρα 19.00 - 20.00 και Πέμπτη 13.00 – 14.00) .
Η περίληψη πρέπει να περιλαμβάνει:
1.      Τον τίτλο της εισήγησης
2.      Το ονοματεπώνυμο, την ιδιότητα, την ταχυδρομική και ηλεκτρονική διεύθυνση, τα τηλέφωνα του/ των εισηγητών / και το φορέα, καθώς και τον τίτλο της θεματικής ενότητας στην οποία επιθυμούν να ενταχθεί η εισήγηση (τα στοιχεία αυτά θα συμπληρωθούν στη  φόρμα του Δελτίου Περίληψης).
Στην περίπτωση που οι εισηγητές/τριες είναι περισσότεροι/ες του ενός/μιας, θα σημειώνεται με αστερίσκο το ονοματεπώνυμο εκείνου/ης που θα παρουσιάσει την εργασία.
Ο τίτλος της εργασίας να γραφεί με ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ (Γραμματοσειρά TimesNewRoman 12). Τα ονόματα των εισηγητών/τριών, ο φορέας, η χώρα και η ηλεκτρονική διεύθυνση να αναγράφονται με πλάγια γράμματα κάτω από τον τίτλο, σε αριστερή στοίχιση (Γραμματοσειρά TimesNewRoman 12). Τα ονόματα των εισηγητών/τριών να προηγούνται των επωνύμων τους.
Το κείμενο της περίληψης πρέπει να γραφεί σε μονό διάστημα, χωρίς επιπλέον διάστημα μεταξύ των παραγράφων (Γραμματοσειρά TimesNewRoman 12) και χωρίς εσοχές.
 Στην περίπτωση που χρησιμοποιηθούν συντομογραφίες, να αναφερθούν την πρώτη φορά ολογράφως.



Κρίσιμες ημερομηνίες
Οι εισηγητές και οι εισηγήτριες πρέπει να αποστείλουν τις περιλήψεις των εισηγήσεών τους μέχρι τις 25/03/2017 και εφόσον γίνει η αποδοχή από την Επιστημονική Επιτροπή,  το πλήρες κείμενο ως τις  19/05/2017,  για το οποίο θα δοθούν οδηγίες. Η οριστική τελική μορφή της κάθε εισήγησης θα πρέπει να κατατεθεί ένα μήνα μετά το συνέδριο έτσι ώστε να συμπεριληφθεί στα πρακτικά του συνεδρίου.
Τέλος, σχετική πρόσκληση μαζί με το πλήρες και οριστικό πρόγραμμα  του Συνεδρίου θα τεθεί έγκαιρα στη διάθεση  των εισηγητών και όλων των ενδιαφερόμενων μέσω διαρκούς επικοινωνίας.

Η  Οργανωτική Επιτροπή

Ημέρες παιδείας, 8η συνάντηση: Το μάθημα των θρησκευτικών σήμερα



Το Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, σε συνεργασία με τη Νέα Γενιά Ζηρίδη, οργανώνουν εννέα συναντήσεις με θέμα την ακαδημαϊκή αριστεία. Αντικείμενο των συναντήσεων αποτελεί η διερεύνηση, η υποστήριξη και η προώθηση εκπαιδευτικών πολιτικών και πρακτικών για την ακαδημαϊκή αριστεία.

Η επόμενη 8η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 20 Μαρτίου, στην αίθουσα Δρακόπουλου του κεντρικού κτιρίου του Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημίου 30, 6-8 μ.μ, με θέμα:

Το μάθημα των θρησκευτικών σήμερα

Συμμετέχουν:

Πάνος Νικολόπουλος, λέκτορας Νομικής ΕΚΠΑ
Το μάθημα των Θρησκευτικών: η νομική πλευρά

Δημήτριος Ν. Μόσχος, επίκουρος καθηγητής Θεολογικής Σχολής
Η θρησκευτική αγωγή μεταξύ ανοικτής και κλειστής θεολογίας

Σταύρος Γιαγκάζογλου, Σύμβουλος A, Υπουργείο Παιδείας/Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, διδάσκων στο ΕΑΠ
Γιατί νέα προγράμματα σπουδών στα Θρησκευτικά σε μια δύσκολη καμπή της εκπαίδευσης και της κοινωνίας

Εύη Βουλγαράκη, Δρ Θεολογίας, Μέλος της επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του ΠΣ, εκπαιδευτικός
Προϋποθέσεις για τη συγγραφή νέων βιβλίων με βάση τα νέα Προγράμματα Σπουδών στα Θρησκευτικά

Συντονίζει:
Δημήτρης Αγγελής, διευθυντής Γυμνασίου Νέα Γενιά Ζηρίδη

Είσοδος ελεύθερη

Πέμπτη, 16 Μαρτίου 2017

Προύσης Ελπιδοφόρος “η επόμενη μέρα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης είναι κοντά!”

Δελτίο Τύπου
Προύσης Ελπιδοφόρος από το Βόλο: “η επόμενη μέρα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης είναι κοντά!”

Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 11 Μαρτίου 2017 στο Βόλο, στο συνεδριακό κέντρο FORUM, ομιλία του Σεβ. Μητροπολίτου Προύσης κ. Ελπιδοφόρου με θέμα: «Η Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης: Το όραμα για την επόμενη ημέρα». Την εκδήλωση διοργάνωσε η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος.
Καλωσορίζοντας τον υψηλό προσκεκλημένο ο Δρ. Παντελής Καλαϊτζίδης, Διευθυντής της Ακαδημίας, έκανε μια σύντομη αναφορά στο βιογραφικό του Σεβασμιωτάτου, αλλά και στα ιστορικά στοιχεία σχετικά με την ίδρυση, την πορεία και τη σημερινή κατάσταση της Θεολογική Σχολής της Χάλκης.
Ακολούθησε προβολή ολιγόλεπτου σχετικού βίντεο που εντυπωσίασε το κοινό και αμέσως μετά το λόγο έλαβε ο Σεβασμιώτατος Προύσης.
Στην ομιλία του, η οποία ξεκίνησε με την παράθεση ιστορικών στοιχείων από την ίδρυση της Σχολής έως σήμερα, έκανε ειδική μνεία τόσο στους προκατόχους του, όσο και στις μορφές ιεραρχών που αναδείχθηκαν μέσα από τη Σχολή (Οικουμενικοί Πατριάρχες, Πατριάρχες Αλεξανδρείας, Αρχιεπίσκοποι, Μητροπολίτες, κ.ά.).
Η Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης ιδρύθηκε το 1844. Καθώς λειτουργούσε ως μοναστική αδελφότητα, είχε τη δυνατότητα να προσλαμβάνει μόνο άνδρες σπουδαστές, κληρικούς, μοναχούς και λαϊκούς. Το 1971, κατόπιν εκδόσεως σχετικού νόμου ο οποίος απαγόρευε τη λειτουργία ιδιωτικών ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, η Σχολή υποχρεώθηκε να διακόψει τη λειτουργία της.
Πέραν όμως των πολλών ιστορικών στοιχείων, ο Σεβ. Μητροπολίτης Προύσης κ. Ελπιδοφόρος επικεντρώθηκε στο όραμά του για την επόμενη μέρα, για το πώς δηλαδή οραματίζεται να λειτουργήσει η Σχολή παρέχοντας υψηλή θεολογική εκπαίδευση ανωτάτου πανεπιστημιακού επιπέδου, αναγνωρισμένη από τη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα και από τις κρατικές αρχές της Τουρκίας, όταν οι καιροί το επιτρέψουν.
Απαντώντας σε ερώτημα δημοσιογράφου για το αν θεωρεί ότι είναι εφικτή η επαναλειτουργία της Σχολής, ειδικά στις δύσκολες εποχές που διανύουμε, ο κ. Ελπιδοφόρος τόνισε ότι: «το θέμα του εφικτού, είναι θέμα του Θεού. Δεν θέλουμε να μπούμε στη διαδικασία αν θα γίνει, πότε θα γίνει, αν είναι εύκολο, αν είναι δύσκολο. Εμείς πρέπει να κάνουμε το καθήκον μας. Η Εκκλησία πάντα αυτό έκανε και το Πατριαρχείο πάντα αυτό έκανε και το καθήκον μας είναι όχι απλά να αγωνιστούμε για την επαναλειτουργία της Σχολής, αλλά να προετοιμαζόμαστε για εκείνη τη μέρα». Σημείωσε χαρακτηριστικά: «εμείς ετοιμαζόμαστε για τη μέρα της επαναλειτουργίας. Δεν είναι μια χίμαιρα την οποία φανταζόμαστε, αλλά είναι μια πραγματικότητα, την οποία είμαστε σίγουροι ότι θα τη ζήσουμε και γι’ αυτό την προετοιμάζουμε συγκεκριμένα».
Υπέρμαχος της καταλλαγής και του διαλόγου τόσο σε οικουμενικό, όσο και σε διαθρησκειακό επίπεδο, αναφέρθηκε στη συνύπαρξη των λαών της Ελλάδας και της Τουρκίας, αλλά και στον ενοποιό ρόλο της Εκκλησίας, ενώ όπως επισήμανε μεταξύ άλλων: «Σε αυτή την Εκκλησία έχουν θέση όλοι οι άνθρωποι. Αυτή η Εκκλησία είναι μια Εκκλησία που μπορεί και διαλέγεται με όλους τους ανθρώπους, χωρίς όρια και προκαταλήψεις. Όσο κρατάει ο Ελληνισμός τον πνευματικό του πλούτο, που είναι και η Ορθόδοξη πίστη και η Ορθόδοξη Εκκλησία, κρατάει την ψυχή του. Και όσο η ψυχή του Ελληνισμού είναι ζωντανή, δεν φοβάμαι», τόνισε ο Σεβασμιώτατος.
Όπως είπε χαρακτηριστικά σε άλλο σημείο της ομιλίας του ο Σεβ. Προύσης, «ο Θεός μας έταξε στην Εκκλησία να έχουμε αυτό το ρόλο. Και είμαστε ευγνώμονες στον Θεό που μας έδωσε ένα τέτοιο στόχο και την αποστολή αυτή προσπαθούμε κατά τις δυνάμεις μας να τη φέρουμε σε πέρας, όσο γίνεται καλύτερα. Προετοιμαζόμαστε σε διάφορα επίπεδα για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, διότι διαφορετικά θα σήμαινε ότι παραιτούμαστε. Έτσι, ήδη ολοκληρώσαμε τα σχέδια αναστήλωσης του κτιρίου που κατασκευάστηκε το 1896, έχοντας εκπονήσει και τη σχετική αρχιτεκτονική μελέτη. Επίσης έχουμε διαμορφώσει ακαδημαϊκό πρόγραμμα με το πλήρες περιεχόμενο σπουδών και παράλληλα ήδη έχουμε εκπαιδεύσει κληρικούς που θα χρειαστούν για την ακαδημαϊκή επάνδρωση της Σχολής», τόνισε ο κ. Ελπιδοφόρος.
Επίσης, πρόσθεσε πως ανασυστάθηκε μοναστική αδελφότητα με επτά μοναχούς, ενώ αξιοποιείται ο πνευματικός θησαυρός της περίφημης Βιβλιοθήκης της Σχολής. Επιπροσθέτως, έχουν υπογραφεί διμερείς συνεργασίες με διάφορα ΑΕΙ της Ελλάδας και της Ευρώπης, ενώ 50 φοιτητές εργάστηκαν και εκπαιδεύτηκαν τα τελευταία χρόνια στη Χάλκη μέσω των προγραμμάτων ERASMUS.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε στο ακροατήριο το τελευταίο μέρος της ομιλίας του Σεβ. Προύσης που αναφέρεται στη συνάντηση και το διάλογο με το Ισλάμ. Σύμφωνα με τον κ. Ελπιδοφόρο, «η επαναλειτουργία είναι σημαντική όχι μόνο για το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αλλά για όλο τον χριστιανισμό, αλλά και για το Ισλάμ και για την Τουρκία. Και εξηγούμαι: Οι απόφοιτοι της Σχολής μας θα είναι φορείς του πνεύματος του Πατριαρχείου μας, το οποίο είναι πνεύμα διαλόγου, συνεργασίας, ειρήνης και αγάπης. Δεν είναι πνεύμα μισαλλοδοξίας, συντηρητισμού, φονταμενταλισμού, εθνικισμού και διχασμού. Εμείς προάγουμε πάντοτε την ειρήνη και τον διάλογο. Ο απόφοιτός μας είναι άγγελος ειρήνης και συνεργασίας με όλες τις Εκκλησίες και όλες τις θρησκείες. [...] Η επόμενη μέρα της Σχολης, είναι κοντά».

Η εκδήλωση έκλεισε με την προσλαλιά του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δημητριάδος κ. Ιγνατίου, ο οποίος εξέφρασε τη χαρά του για την παρουσία του Σεβ. Προύσης κ. Ελπιδοφόρου στην πόλη του Βόλου και την Ι. Μητρόπολη Δημητριάδος. Αναφέρθηκε στα προσωπικά βιώματα που ο ίδιος είχε αποκτήσει από τη διακονία του στη Μητρόπολη Πειραιώς, με τις κατά καιρούς επισκέψεις στο Φανάρι, και τη συμμετοχή του ιδίου στα δρώμενα και στα διεθνή συνέδρια του «Συνδέσμου», της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ορθοδόξων Νεολαιών, όπου του είχε δοθεί η δυνατότητα επικοινωνίας τόσο με ιεράρχες του Οικουμενικού Θρόνου όσο και με τον αείμνηστο Οικουμενικό Πατριάρχη Δημήτριο.
Στο πλαίσιο της επίσκεψής του στην Ι. Μητρόπολη Δημητριάδος, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Προύσης την Β΄ Κυριακή των Νηστειών, 12 Μαρτίου 2017, λειτούργησε στον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Βόλου. Αμέσως μετά, ο Σεβ. Προύσης, αφού ξεναγήθηκε στους φιλόξενους χώρους του Συνεδριακού Κέντρου Θεσσαλίας στα Μελισσάτικα, στα γραφεία και στις βιβλιοθήκες της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών, είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση και συνεργασία με τον Διευθυντή της Ακαδημίας Δρ. Παντελή Καλαϊτζίδη, κατά την οποία συζητήθηκαν θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος με προοπτική συνεργασιών στους τομείς της από κοινού διοργάνωσης σεμιναρίων, ψηφιοποίησης και εκδόσεων.

Τις προσεχείς μέρες θα "ανέβει" το βίντεο της εκδήλωσης στο youtube.


Τετάρτη, 15 Μαρτίου 2017

Το πρόγραμμα των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Το χρονοδιάγραμμα των εξετάσεων σε Γυμνάσια, ΓΕΛ και ΕΠΑΛ


Το χρονοδιάγραμμα των εξετάσεων σε Γυμνάσια, ΓΕΛ και ΕΠΑΛ


Επιτροπή για την αποτίμηση των Προγραμμάτων Σπουδών στα Θρησκευτικά Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου

Γνωμοδοτική Επιτροπή υπό το ΥΠΠΕΘ-ΙΕΠ, η οποία θα επιληφθεί του έργου μιας πρώτης γενικής αποτίμησης της εφαρμογής τους κατά το πρώτο έτος της εισαγωγής τους στην εκπαιδευτική διαδικασία των νέων Προγραμμάτων Σπουδών (ΠΣ) στα Θρησκευτικά Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου , συγκροτήθηκε με απόφαση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής.

Στην Επιτροπή μετέχουν στελέχη του ΙΕΠ, μέλη της Επιστημονικής Ομάδας Έργου για την εφαρμογή των νέων ΠΣ, εμπειρογνώμονες από τις Επιτροπές που εκπόνησαν τα νέα ΠΣ, μέλη ΔΕΠ από τις Θεολογικές Σχολές, εν ενεργεία σχολικοί σύμβουλοι και εκπαιδευτικοί.

Το έργο της Γνωμοδοτικής Επιτροπής , την οποία θα συντονίζει ο Σταύρος Γιαγκάζογλου, είναι το εξής:

Α. Η αποτίμηση ζητημάτων που ανακύπτουν κατά τη διαδικασία εφαρμογής των νέων ΠΣ.

Β. Η υποβολή προτάσεων για ενδεχόμενη βελτίωση των διαδικασιών.

Γ. Η επεξεργασία προτάσεων γύρω από την περαιτέρω αποτίμηση/αξιολόγηση της εφαρμογής των νέων ΠΣ στα Θρησκευτικά.

Δ. Η υποβολή προτάσεων για την περαιτέρω επιμορφωτική στήριξη των εκπαιδευτικών.

Ε. Η μελέτη τυχόν προτάσεων από τρίτους, οι οποίες υποβάλλονται στο πλαίσιο του
διαλόγου για τα Θρησκευτικά και της εφαρμογής των νέων ΠΣ.

Ζ. Η γνωμοδότηση-εισήγηση προς τον Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων
σχετικά με τα παραπάνω, την τρέχουσα πορεία και τα επόμενα βήματα της εφαρμογής των νέων ΠΣ στα θρησκευτικά.

Η επιτροπή του ΥΠΠΕΘ-ΙΕΠ αποτελείται από τα εξής μέλη:

ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΠΕΘ/ΙΕΠ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ

1. Γεράσιμος Κουζέλης, Καθηγητής Επιστημολογίας και Κοινωνιολογίας της Γνώσης του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης ΕΚΠΑ, Πρόεδρος του ΙΕΠ

2. Σταύρος Γιαγκάζογλου, Σύμβουλος ΥΠΠΕΘ, Προϊστάμενος Γραφείου Α του ΙΕΠ

3. Μάριος Μπέγζος, Καθηγητής Συγκριτικής Φιλοσοφίας της Θρησκείας του Τμήματος Θεολογίας ΕΚΠΑ

4. Αγγελική Ζιάκα, Επικ. Καθηγήτρια Θρησκειολογίας του Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ

5. Εμμανουήλ Περσελής, Καθηγητής του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας ΕΚΠΑ

6. Βασιλική Μητροπούλου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδαγωγικών και Διδακτικής του Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ

7. Πολύκαρπος Καραμούζης, Αναπληρωτής Καθηγητής Κοινωνιολογίας της Θρησκείας του Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αιγαίου

8. Μάριος Κουκουνάρας - Λιάγκης, Επίκουρος Καθηγητής Διδακτικής των Θρησκευτικών του Τμήματος Θεολογίας του ΕΚΠΑ

9. Άγγελος Βαλλιανάτος, Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων Β ́ Αθήνας, Αν. Αττικής, Εύβοιας

10. Γεώργιος Στριλιγκάς, Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων Κρήτης

11. Μαρία Συργιάννη, Σχολική Σύμβουλος Θεολόγων Ημαθίας, Πιερίας, Δ. Θεσσαλονίκης

12. Αλέξανδρος Κόπτσης, Σχολικός Σύμβουλος 7ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας Νομού Θεσσαλονίκης

13. π. Ευάγγελος Μαρκαντώνης, Θεολόγος Εκπαιδευτικός –Χημικός

14. Κυριακή Μπαθρέλλου, Θεολόγος Εκπαιδευτικός

15. Αντώνης Παναγάκης, Εκπαιδευτικός Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης».

Πηγή: ESOS

Τα τέσσερα πρόσωπα που θα συνεργαστούν με την εκκλησία για τα Θρησκευτικά

Μετά από συνεννόηση με τον υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων

Η διοίκηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, μετά από συνεννόηση με τον υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων Κ. Γαβρόγλου, όρισε τα τέσσερα πρόσωπα που θα συνεργαστούν με την Επιτροπή της Ιεράς Συνόδου για τις παρατηρήσεις της Εκκλησίας ως προς τα υφιστάμενα Προγράμματα Σπουδών των Θρησκευτικών.

Ειδικότερα πρόκειται τους:

1. Γεράσιμο Κουζέλη , Πρόεδρο του Ι.Ε.Π., ως Πρόεδρος της Επιτροπής

2. Γεώργιο Καλαντζή , Γενικό Γραμματέας Θρησκευμάτων του ΥΠ.Π.Ε.Θ., ως μέλος

3. Σταύρο Γιαγκάζογλου, Σύμβουλο ΥΠ.Π.Ε.Θ., αποσπασμένο στο Ι.Ε.Π., ως μέλος

4. Γεώργιο Στριλιγκά , Σχολικό Σύμβουλο Θεολόγων Κρήτης, ως μέλος

Υπενθυμίζεται ότι η ιεραρχία της εκκλησίας με μυστική ψηφοφορία, αποφάσισε, κατά πλειοψηφία, να ολοκληρωθεί ο διάλογος για το μάθημα των Θρησκευτικών με βάση την εισήγση του Μητροπολίτη Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης Εφραίμ

Πηγή: ESOS

Σάββατο, 11 Μαρτίου 2017

Παρουσίαση του βιβλίου του Χαράλαμπου Μηνάογλου με τον τίτλο: «Ιστορία του Ρωσικού Κόμματος. Δώδεκα μελέτες για τις απαρχές», Τετάρτη 22 Μαρτίου 2017, ώρα 19:00


Μέσα από τα κείμενα του τόμου εξετάζονται πτυχές των σχέσεων των Ελλήνων με τους Ρώσους σε μία περίοδο που εκκινεί από τα χρόνια του Πέτρου και καταλήγει στις παραμονές της Επανάστασης. Σε αυτά μελετώνται τόσο η δράση της ρωσικής διπλωματίας κα των πολλών και διαφόρων ρωσόφιλων πυρήνων μέσα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ανάμεσα στους Έλληνες όσο και η δράση διαφόρων Ελλήνων που μετέβησαν στην Ρωσία και εργάστηκαν για αυτήν, είτε εκτός είτε εντός Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Δίνεται έτσι το πλαίσιο και το ιδεολογικό κλίμα μέσα από το οποίο γεννήθηκε το Ρωσικό Κόμμα, το μόνο αυτοφυές κόμμα ανάμεσα στους Έλληνες από τα ξενικά, τα οποία κυριάρχησαν στην πολιτική ζωή του ελληνικού κράτους μέχρι τον Κριμαϊκό Πόλεμο.

Η αιτία που γέννησε την αγάπη των Ελλήνων για την Ρωσία δεν είναι άλλη από την κοινή ορθόδοξη πίστη και τον πατριωτισμό των Ελλήνων, οι οποίοι διέβλεπαν ότι μόνο με την παρέμβαση της Ρωσίας θα μπορούσαν να απελευθερωθούν από τους Τούρκους. Αυτός ο πόθος για ελευθερία οδήγησε φυσικά τους περισσότερους Έλληνες στην ρωσοφιλία, παρότι δεν παραγνωρίζουμε και την συνειδητή και οργανωμένη προσπάθεια των Ρώσων να αυξήσουν την επιρροή τους ανάμεσα στους ορθοδόξους των Βαλκανίων. Οι πολεμικές συγκρούσεις με τους Οθωμανούς κατά τον 18ο αιώνα και οι σχετικές συνθήκες κατέστησαν την Ρωσία κυριολεκτικά προστάτη των Ορθοδόξων στην επικράτεια του σουλτάνου και στους Έλληνες την πεποίθηση πως η Ρωσία ήταν η μόνη δύναμη στην οποία μπορούσαν να προσβλέπουν.

Αντ. Χατζόπουλος, Η γυναικεία φωνή στην εκκλησιαστική μουσική

Στους εκκλησιαστικούς μουσικούς Συλλόγους της Πόλης που λειτούργησαν από το 1850 και εξής δεν αναφέρεται δράση γυναικείων μελών. Εξαίρεση ίσως αποτελεί ο χορός των γυναικών του Συλλόγου Ορφέα του Φαναρίου, που είχε και «τμήμα γυναικών». Σε κάθε περίπτωση υπήρχε συμμετοχή των γυναικών στα ψαλλόμενα, όπως κατά τους Χαιρετισμούς της Παναγίας και κατά τους Επιταφίους της Κοίμησης της Θεοτόκου, αλλά κυρίως κατά την περιφορά του Επιταφίου την Μεγάλη Παρασκευή. Σε αυτήν συμμετείχαν πολυάριθμες γυναίκες των ενοριών και μαθήτριες των Σχολείων. Αυτό θεωρήθηκε καινοτομία και νεωτεριστική κίνηση από μερίδα των ιεροψαλτών της Πόλης, αλλά και από τη Μεγάλη Πρωτοσυγκελλία, η οποία είχε στείλει και Εγκύκλιο το έτος 1913, κατά της συμμετοχής των κοριτσιών σε εκκλησιαστικές τελετές και Ακολουθίες. Με την εγκύκλιο είχε αποδοκιμαστεί, αλλά όχι απαγορευτεί, η συμμετοχή[1], όπως επίσης και η περιφορά του Επιταφίου «εν ευρυτάτω κύκλω»[2], μάλλον για να μη υπάρχει χρόνος για τους ψαλμούς των κοριτσιών. Η εγκύκλιος αυτή προσέκρουσε στην οξεία αντίδραση των μουσικών κύκλων της Πόλης, που στράφηκαν και εναντίον του Πατριάρχη Γερμανού του Ε’[3].Όμως το πνεύμα της συμμετοχής των κοριτσιών και των γυναικών στις εκκλησιαστικές χορωδίες είχε προετοιμαστεί από τη μακροχρόνια διδασκαλία της εκκλησιαστικής μουσικής στα Σχολεία, όπου μεικτοί χοροί απέδιδαν εκκλησιαστικά μέλη και τραγούδια. Η παράδοση της συμμετοχής των γυναικών στις ακολουθίες συνεχίστηκε και κατά τα επόμενα χρόνια και η τάση συμμετοχής δεν υποχώρησε. Μάλιστα κατά το έτος που κυκλοφόρησε η εγκύκλιος, πολυμελής χορός κοριτσιών και αγοριών ψάλλει στο Δομούζντερε της Μητροπόλεως Δέρκων κατά τη Θ. Λειτουργία προκαλώντας άριστες εντυπώσεις[4].Η δε συνήθεια αυτή της ψαλμωδίας των γυναικών κατά την Μεγάλη Παρασκευή επικράτησε μέχρι σήμερα. Ας αναφέρουμε ακόμη ότι η μουσικός Ζωή Κοτσίδα δίδαξε για ένα χρόνο (1919) στη Μουσική Σχολή του Εκκλ. Μουσικού Συλλόγου στο παράρτημα της Σχολής αυτής στο Σταυροδρόμι του Πέρα. Είναι η μοναδική γυναίκα, που αναφέρεται ως διδάσκουσα την εκκλησιαστική μουσική. 


Το 1952 αλλά και το 1963 ταράσσει τα νερά πάνω σ’ αυτό το θέμα ο μουσικός Μητροπολίτης Λαοδικείας Μάξιμος, ο οποίος γράφει ότι είναι απαραίτητη η συμμετοχή της γυναικείας φωνής στις ιερές μελωδίες[5]. Στο Μάξιμο ασκεί κριτική ανώνυμος αρθρογράφος[6], αλλά και μουσικός Αρχιερέας του Θρόνου[7]. Υπήρξαν βέβαια και θετικές αντιδράσεις από τον ιεροψάλτη του Αγίου Κωνσταντίνου Πέρα Αντώνιο Σύρκα και από τον καθηγητή Βασίλη Αντωνιάδη στον τύπο της εποχής. Η συζήτηση για το θέμα συνεχίστηκε μέχρι το 1965[8]. Η θέση αυτή του Μητροπολίτη περί συμμετοχής της γυναικείας φωνής στην ψαλμωδία, που είχε εκφραστεί και το 1952[9], δεν είναι απορριπτέα, καθότι έχει και επιστημονικά ερευνηθεί η δεσπόζουσα θέση της γυναίκας και ειδικά της γυναίκας-αγίας μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία[10]. Ο Μητροπολίτης Μάξιμος διακρίθηκε συν τοις άλλοις και για το εξαιρετικό επιστημονικό του ενδιαφέρον για την εκκλησιαστική μουσική[11].


Βέβαια στις πάσης φύσεως δραστηριότητες των μουσικών Συλλόγων και Σωματείων, αλλά και άλλων συλλογικών οργάνων γενικά, η παρουσία και η συμμετοχή των κωνσταντινουπολιτισσών γυναικών είναι ουσιαστική και πέρα από τον μέσο όρο που επικρατούσε την εποχή εκείνη σε άλλα μέρη. Και αυτό ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα. Ήδη η παρουσία των γυναικών είναι αισθητή στα πάσης φύσεως εκπαιδευτήρια της Πόλης, όπου διδάσκουν σε μεγάλη αναλογία. Στους καλλιτεχνικούς και θεατρικούς ομίλους και στους μουσικούς, κατέχουν ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό, όπως επίσης και στον τύπο με εκδότριες γυναίκες και με περιοδικά που απευθύνονται αποκλειστικά σε γυναίκες. Παρ’ όλα ταύτα η συμμετοχή της στα μουσικά δρώμενα της Πόλης κρίνεται και πάλι αρκετά περιορισμένη αναλογικά μ’ αυτή των ανδρών, κάτι που ασφαλώς δε σημαίνει τον ηθελημένο παραγκωνισμό της. Ήταν όμως ανεκτή για τα κριτήρια και τα δεδομένα της τότε εποχής, και θα ήταν λάθος να κρίνουμε τα φαινόμενα του τότε, με την οπτική γωνία του σήμερα.

Πόλη, Μάρτιος 2017



[1]Το πλήρες κείμενο της Εγκυκλίου: «Ανωτέρα σεπτή κελεύσει προαγόμεθα δηλώσαι υμίν ότι αυστηρώς και απολύτως αποδοκιμάζεται η ενιαχού παρατηρουμένη τάσις προς συμμετοχήν και κορασίων ή μαθητριών εις τον επιτάφιον Θρήνον, ψαλλόμενον εις τον όρθρον του Μεγάλου Σαββάτου»,Ανωνύμου, Η Μουσική ανά τον Ελληνισμόν, Μουσική (1913), Κωνσταντινούπολη, σελ.125.
[2] Ανωνύμου, Εκκλησιαστικά χρονικά, Ε.Α.37 (1913), σελ.108
[3]Φιλίστορος, Αι Γυναίκες εν τοις Εκκλησιαστικοίς χοροίς, Μουσική 1913, Κωνσταντινούπολη, σελ. 161-162, όπου αναφέρεται ειρωνικά «και ο Γέρων Πατριάρχης έχει δίκαιον να απαγορεύη εις τας ελληνίδας να ψάλωσι τον Επιτάφιον. Η θέσις των είναι οπίσω από τα καφάσια. Εις τα καφάσια λοιπόν ελληνίδες μου! Εκεί είναι η θέσις σας. ¨Οσον για το μέλλον ……έχει ο Θεός»
[4] Ανωνύμου, Η Μουσική ανά τον ελληνισμόν, Μουσική(1913), σελ.254.
[5] Μαξίμου, Μητροπολίτου Λαοδικείας, Η εκκλησιαστική μουσική, Αθήναι, 1963, σελ.31-32.
[6] Ανωνύμου, Κ.Α.Γ., Η Εκκλησιαστική μας μουσική, Απόστολος Ανδρέας, Μαϊος,1952.
[7] Φιλοθέου, Μητροπολίτου Προικοννήσου, Η Συμμετοχή της γυναικείας φωνής εν τω Ιερώ Ψαλτωδήματι, Ισταμπούλ, 1953.
[8]Ανωνύμου, Το Υπόμνημα περί Εκκλησιαστικής μουσικήςΕφημερίς, Κωνσταντινούπολη, 16.3.1965.
[9]Μαξίμου, Μητροπολίτου Λαοδικείας, Περί της Εκκλησιαστικής Μουσικής, Ισταμπούλ, 1952.
[10] Δημ. Τσάμη, Μητερικόν, τ. Α΄, Θεσσαλονίκη, 1990.
[11] Το 1968 έκανε επιστημονική ανακοίνωση σε διεθνές συνέδριο(6-11.5.1968) στη Μονή της Κρυπτοφέρρης, Μαξίμου, Μητρ. Λαοδικείας, Το έργον των Οικουμενικών Πατριαρχών υπέρ της Βυζαντινής Μουσικής από του 1800 μέχρι σήμερα (το τεύχος λανθάνει).

Πηγή: http://syndesmosmousikofilonperan.blogspot.gr/2017/03/blog-post_10.html?spref=fb